Bổ huyết và dưỡng âm

1Công dụng chính

• Bổ huyết hoạt huyết
• Hỗ trợ huyết hư, sắc mặt nhợt, chóng mặt theo Đông y.
• Hỗ trợ kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh do huyết hư hoặc ứ.
• Giúp nhuận tràng khi táo bón do huyết hư.

2Thường dùng cho các chứng

• Mệt, da nhợt, chóng mặt do huyết hư.
• Kinh ít, kinh không đều, đau bụng kinh.
• Táo bón ở người khô, suy nhược.

3Công dụng cụ thể

Ví dụNgười kinh ít, sắc mặt nhợt và hay chóng mặt có thể được thầy thuốc phối đương quy; cần xét nghiệm nếu nghi thiếu máu.

4Cách sử dụng

• Dùng trong bài sắc, canh hầm hoặc chế phẩm chuẩn hóa theo hướng dẫn.
• Không tự dùng dài ngày chỉ với mục đích bổ máu.
• Ngày dùng 6 – 12 g.

1Công dụng chính

• Dưỡng huyết điều kinh
• Hỗ trợ đau bụng kinh, co thắt do can huyết hư.
• Giúp giảm đau sườn, đau bụng hoặc chuột rút trong bài phối hợp.
• Hỗ trợ ra mồ hôi, chóng mặt do âm huyết hư.

2Thường dùng cho các chứng

• Kinh nguyệt không đều, đau bụng kinh.
• Chuột rút, co cứng cơ, đau bụng âm ỉ.
• Đau đầu, chóng mặt do can dương vượng trên nền huyết hư.

3Công dụng cụ thể

Ví dụNgười đau bụng kinh kèm sắc mặt nhợt có thể được phối bạch thược với đương quy; đau dữ dội hoặc ra máu bất thường cần khám phụ khoa.

4Cách sử dụng

• Chủ yếu dùng trong bài thuốc sắc; sao chế tùy mục đích.
• Không nên dùng làm trà đơn vị kéo dài.
• Ngày dùng 6 – 15 g.

1Công dụng chính

• Bổ thận, bổ máu, chữa hư lao, làm mát máu, thông huyết mạch.
• Trị ho lâu ngày và rối loạn thực vật do lao.
• Trị sốt cao kéo dài và mất nước.
• Thải độc cơ thể, trị mụn nhọt, viêm họng.
• Trị chảy máu do sốt nhiễm trùng (ho ra máu, chảy máu cam, lỵ ra máu).
• Trị táo bón do tạng nhiệt hoặc do sốt cao mất nước.
• An thai nếu sốt nhiễm trùng gây động thai.

2Công dụng cụ thể

Ví dụNgười khô miệng sau sốt có thể được thầy thuốc phối sinh địa; chảy máu bất thường không được tự xử lý bằng thảo dược.

3Cách sử dụng

• Chủ yếu dùng trong bài sắc; sinh địa và thục địa có tính, công năng khác nhau.
• Không tự dùng làm nước uống hằng ngày vì tính lạnh và khá trệ.
• Ngày dùng 8 – 16 g.

1Công dụng chính

• Bổ tinh, làm đầy tủy.
• Hỗ trợ huyết hư, chóng mặt, sắc mặt nhợt.
• Hỗ trợ lưng gối mỏi, ù tai do can thận hư.
• Thường dùng trong các bài bổ âm, bổ huyết.

2Thường dùng cho các chứng

• Kinh ít, da nhợt, chóng mặt.
• Lưng gối yếu, ù tai, tóc bạc sớm theo Đông y.
• Khô nóng, ra mồ hôi trộm do âm hư.
• Tiểu đường do nội nhiệt.

3Công dụng cụ thể

Ví dụNgười lưng mỏi, chóng mặt và kinh ít có thể được phối thục địa trong bài phù hợp; cần kiểm tra thiếu máu và bệnh phụ khoa.

4Cách sử dụng

• Dùng trong bài sắc hoặc hoàn tán, thường phối vị kiện tỳ để giảm nê trệ.
• Không dùng như món ăn bổ thường xuyên nếu tiêu hóa yếu.
• Ngày dùng 9 – 15 g.

1Công dụng chính

• Bổ gan, bổ thận, bổ tinh, sáng mắt.
• Hỗ trợ mắt khô, nhìn mờ do can thận hư.
• Giúp bồi bổ nhẹ cho người lưng gối mỏi, chóng mặt.
• Dùng phổ biến trong trà, cháo và món hầm.

2Thường dùng cho các chứng

• Suy nhược, thiếu tinh.
• Mắt khô, mỏi mắt, nhìn mờ do hư.
• Lưng gối mỏi, ù tai, chóng mặt.
• Khô họng, suy nhược nhẹ theo thể phù hợp.

3Công dụng cụ thể

Ví dụNgười làm việc nhiều với màn hình, mắt khô và cơ thể suy nhược có thể dùng lượng thực phẩm vừa phải; đau mắt, giảm thị lực đột ngột phải khám.

4Cách sử dụng

• Rửa nhanh, ăn trực tiếp lượng nhỏ, hãm trà hoặc nấu cháo, canh.
• Chọn quả khô, không mốc, không dính bất thường; không dùng nước ngâm có mùi lạ.
• Ngày dùng 6 – 12 g.

1Công dụng chính

• Bổ âm, bổ máu.
• Hỗ trợ huyết hư, chóng mặt, tóc bạc sớm theo Đông y.
• Giúp sinh tân, giảm khô miệng.
• Hỗ trợ táo bón do huyết hư và tân dịch kém.

2Thường dùng cho các chứng

• Khô miệng, khát, người gầy khô.
• Chóng mặt, ù tai, tóc bạc sớm do hư.
• Táo bón ở người lớn tuổi hoặc suy nhược.
• Đái tháo đường do nội nhiệt.

3Công dụng cụ thể

Ví dụNgười khô miệng, phân khô có thể dùng dâu tằm chín trong khẩu phần; táo bón kéo dài hoặc có máu cần khám.

4Cách sử dụng

• Ăn quả chín sạch, nấu nước hoặc dùng quả khô trong trà phối hợp.
• Không dùng quả dập mốc; nước siro dâu nhiều đường cần hạn chế.
• Ngày dùng 9 – 15 g.

1Công dụng chính

• Bổ tinh, bổ máu.
• Nhuận tràng, hỗ trợ táo bón.
• Bồi bổ nhẹ cho người tóc khô, chóng mặt do can thận hư.
• Cung cấp chất béo, đạm và khoáng trong chế độ ăn.

2Thường dùng cho các chứng

• Tinh huyết suy nhược.
• Phân khô, khó đi ngoài.
• Tóc khô, bạc sớm theo Đông y.
• Cơ thể suy nhược, da khô.

3Công dụng cụ thể

Ví dụNgười lớn tuổi phân khô có thể thêm mè đen xay vào cháo; táo bón đột ngột, đau bụng hoặc sụt cân phải khám.

4Cách sử dụng

• Rang chín nhẹ rồi xay, dùng với cháo, sữa hạt hoặc món ăn.
• Dùng vừa phải vì giàu năng lượng; không rang cháy.
• Ngày dùng 9 – 15 g.

1Công dụng chính

• Bổ âm, làm mát và nhuận tràng.
• Hỗ trợ khô họng, ho khan do phế âm hư.
• Giúp sinh tân, giảm khát nước và khô miệng.
• Phù hợp hơn các vị quá nóng khi người mệt kèm khô.

2Thường dùng cho các chứng

• Ho khan, ít đờm, họng khô.
• Miệng khô, khát sau sốt.
• Dạ dày âm hư, đói nhưng ăn ít theo Đông y.

3Công dụng cụ thể

Ví dụNgười sau ốm khô họng, ho ít đờm có thể được phối ngọc trúc với mạch môn; ho kéo dài hoặc ho ra máu phải khám.

4Cách sử dụng

• Dùng trong bài sắc, canh hầm hoặc trà phối hợp.
• Cần nấu đủ thời gian; không dùng vị trà có mùi mốc hoặc tẩm lưu huỳnh nặng.
• Ngày dùng 6 – 12 g.

1Công dụng chính

• Bổ âm.
• Hỗ trợ ho khan, họng khô, ít đờm.
• Giúp sinh tân, giảm khát do âm dịch hao.
• Hỗ trợ bồn chồn, mất ngủ do tâm âm hư trong bài phối hợp.

2Thường dùng cho các chứng

• Âm hư, ho khan, khàn tiếng, miệng khô, viêm họng, đau họng.
• Khát nhiều sau sốt hoặc lao lực.
• Bồn chồn, tim hồi hộp do âm hư.

3Công dụng cụ thể

Ví dụNgười nói nhiều bị khô họng, ho ít đờm có thể dùng trà phối mạch môn với ngọc trúc; khó thở hoặc đau ngực phải khám.

4Cách sử dụng

• Dùng trong bài sắc hoặc trà phối hợp; nên bỏ lõi nếu sản phẩm yêu cầu.
• Không tự dùng liều cao kéo dài.
• Ngày dùng 6 – 12 g.

1Công dụng chính

• Bổ âm, mát phổi, dưỡng vị.
• Hỗ trợ ho khan, khô họng do phế âm hư.
• Giúp giảm khát, miệng khô do vị âm hư.
• Thường dùng trong canh dưỡng phổi theo thể phù hợp.

2Thường dùng cho các chứng

• Phế nhiệt Ho khan, ít đờm, họng rát khô do táo.
• Khô miệng, khát nước, táo bón nhẹ do thiếu tân dịch.

3Công dụng cụ thể

Ví dụNgười sau sốt ho khan, khô họng có thể được phối bắc sa sâm với mạch môn; ho sốt kéo dài cần khám.

4Cách sử dụng

• Dùng trong bài sắc hoặc canh hầm; không nhầm với nam sa sâm vì nguồn vị trà khác.
• Không tự phối với thuốc cảm có tính cay ấm mạnh.
• Ngày dùng 5 – 12 g.